Hifi Listening Rooms

Hifi Listening Rooms

Room Setup 

Κάθε δωμάτιο είναι διαφορετικό αλλά υπάρχουν κάποια θεμελιώδη χαρακτηριστικά για όλα σχεδόν τα δωμάτια υψηλής μουσικής πιστότητας και αναπαραγωγής. 

Τα ηχεία πρέπει να βρίσκονται στο μπροστινό μέρος του δωματίου. Θα πρέπει να είναι σε συμμετρική απόσταση μεταξύ τους χωρίς ακουστικές ΄΄διαδρομές΄΄, διαφορετικές για το ένα ηχείο σε σχέση με το άλλο. Τα ηχεία τοποθετούνται συνήθως 8 έως 10 πόδια (ft) σε απόσταση μεταξύ τους, χώρια το πλάτος του δωματίου το οποίο θα πρέπει επίσης να έχει μεγάλο εύρος, τουλάχιστον 16 πόδια (ft) πλάτος, αλλιώς τα ηχεία παρουσιάζουν κάποιο βαθμό ακουστικής υπερφόρτωσης, το λεγόμενο και megaphone effect, το οποίο αλλάζει την αποδοτικότητα του ηχείου στις χαμηλότερες συχνοτικές περιοχές, και ως εκ τούτου γίνεται πιο βαρύ στο ΄΄μπάσο΄΄ του.

Tα δομικά ανοίγματα μέσα στο χώρο είναι προτιμότερο και πολύ καλύτερο για την ηχητική ακρόαση, να βρίσκονται στο πίσω μέρος του χώρου και πίσω από την θέση ακρόασης ή από τον ακροατή. Το άνοιγμα της κουζίνας, οι διάδρομοι επιτρέπουν στα χαμηλής συχνότητας ηχητικά κύματα, από την στιγμή που θα πρώτο-ακουστούν μέσα στο χώρο, να συνεχίσουν την διαδρομή τους, έξω από την αίθουσα, επεκτείνοντας έτσι την παρουσία τους και στο υπόλοιπο σπίτι. Αυτό προσθέτει μία αντήχηση (reverberance), ελαχιστοποιώντας ταυτόχρονα τις ηχητικές ανακλάσεις των χαμηλών συχνοτήτων από τον πίσω τοίχο, και κατ’επέκταση τα συνοδευτικά στάσιμα ηχητικά κύματα καθώς και τα προβλήματα ηχητικών συντονισμών.

Αυτό που πρέπει να κάνουμε αρχικά είναι να διαγράψουμε ΄΄ηχητικά΄΄ το χώρο ακρόασης, και στη συνέχεια να τον ανοικοδομήσουμε από την αρχή. Κάθε ηχητική ανάκλαση από την κάθε μία επιφάνεια, βοηθά να καθορίσουμε ηχητικά τον χώρο μας. Αρχικά με την χρήση ηχοαπορροφητικών πάνελ, μπορούμε να διαγράψουμε ΄΄ηχητικά΄΄ το παλιό δωμάτιο και με την χρήση διαχυτών να δημιουργήσουμε ΄΄ηχητικά΄΄ ένα μεγάλο άνοιγμα του ηχητικού πεδίου όπου η ηχητική εικόνα, το πλάτος της ηχοληψίας, το ηχητικό βάθος και η ηχητική περι-στοίχιση (surround), να ζωντανεύουν όλα μαζί, στην νέα αίθουσα ακρόασης.

Αν και οι περισσότεροι Hi-Fi χώροι είναι ήδη υπάρχοντα δωμάτια σε ένα σπίτι, που έχουν σε κάποιο βαθμό αναπροσαρμοστεί, κάποιοι ΄΄Hi-Enders΄΄ έχουν την βούληση και τα μέσα, να χτίσουν τους χώρους ακρόασης από το μηδέν, σύμφωνα με τα κριτήρια υψηλής μουσικής πιστότητας και αναπαραγωγής. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η επιθυμητή ηχητική απόδοση του χώρου ενσωματώνεται στον σχεδιασμό και την κατασκευή του δωματίου. Είναι το ακριβώς αντίθετο από ένα κανονικό δωμάτιο κατοικίας. Χωρίς την κατάλληλη προετοιμασία, σχεδιασμό αλλά και κατασκευή του χώρου που προορίζεται για δωμάτιο υψηλής μουσικής πιστότητας και αναπαραγωγής, ο υψηλού επιπέδου τεχνικός εξοπλισμός των μηχανημάτων ήχου που διαθέτουμε, δεν μπορεί να επιτύχει τους στόχους και τις επιδόσεις, για τις οποίες έχει κατασκευαστεί.

Στόχοι σχεδιασμού

1. Εξοπλισμός  και θέση ακρόασης, σε άμεση σχέση με την γεωμετρία του χώρου.
2. Μείωση των δομικών δονήσεων του δωματίου. 
3. Μείωση της αντήχησης. 
4. Μείωση των ανακλάσεων.
5. Ήχο-Διάχυση.
6. Προσθήκη διακριτών ανακλάσεων.
7. Ηχομόνωση  

Ο πρωταρχικός στόχος σε αυτά τα δωμάτια, είναι η υψηλή πιστότητα αναπαραγωγής της μουσικής από τα ηχεία, χωρίς τις ακουστικές στρεβλώσεις  και τις ηχητικές συχνοτικές συγκαλύψεις που προέρχονται από τον χώρο. 

Ο δευτερεύων στόχος είναι να ΄΄καλλιεργήσουμε΄΄ με τέτοιο τρόπο την ακουστική του χώρου ώστε να είναι κατάλληλος για ακρόαση, με ένα συνδυασμό από ένα μείγμα διακριτών ανακλάσεων και κατευθυνόμενης αντήχησης.

Ένας τρίτος στόχος, ο οποίος υποστηρίζει έμμεσα την εμπειρία υψηλής μουσικής πιστότητας και αναπαραγωγής, είναι να αναπτύξουμε την αίσθηση της ιδιωτικότητας. Αυτό εκδηλώνεται από το να μην ενοχλούμε τους άλλους με τις ηχητικές εντάσεις μέσα στο χώρο μας, αλλά και να μην ενοχλούμαστε από άλλους εξωτερικούς ήχους, ουσιαστικά δηλ. να έχουμε την καλύτερη δυνατή ηχομόνωση.

Ακουστική Απόσβεση

Ο αέρας μέσα σε ένα χώρο, όπως και οι επιφάνειες του χώρου, είναι ευέλικτες και εύκαμπτες, και τίθενται σε κίνηση από τις κινήσεις του ηχείου. Ο ακροατής ενδιαφέρεται να ακούσει τον ήχο που βγαίνει απευθείας από τα ηχεία, αλλά δεν ενδιαφέρεται να ακούσει την ηχητική ενέργεια που συσσωρεύεται μέσα στο χώρο. Ανακλάσεις, σταδιακή ηχητική συσσώρευση, στάσιμα ηχητικά κύματα και αντηχήσεις, αποτελούν την παραμένουσα υπολειπόμενη ηχητική ενέργεια που προκαλείται από την αίθουσα, η οποία ακολουθεί και επανα-προσανατολίζει την επέκταση του μετώπου του ηχητικού κύματος, που παράγεται από το ηχείο.

Η βασική λύση για την ακουστική απόσβεση του παραπάνω φαινομένου, είναι να τοποθετήσουμε στις γωνίες ήχο-παγίδες χαμηλών συχνοτήτων. Προσθέτοντας ήχο-παγίδες χαμηλών συχνοτήτων στις γωνίες, έχουμε δραματική απόσβεση αυτής της υπερβολικής αποθήκευσης του ήχου μέσα στο χώρο, πολύ περισσότερο από το να τοποθετούσαμε το ίδιο υλικό ηχητικής απόσβεσης, οπουδήποτε αλλού μέσα στο δωμάτιο.

Οι πρώτες, και πιο σημαντικές στο χώρο γωνίες για να τοποθετήσουμε ήχο-παγίδες χαμηλών συχνοτήτων, είναι οι δύο εμπρός γωνίες πίσω από τα ηχεία. Έτσι αποσβένουμε γρήγορα την ταχύτατη συσσώρευση της αντήχησης στο μπροστινό μέρος του δωματίου, κάτι το οποίο επισκιάζει δραματικά τις ηχητικές λεπτομέρειες του απευθείας σήματος  χαμηλής στάθμης.

Οι δεύτερες πιο σημαντικές στο χώρο γωνίες είναι αυτές κατά μήκος του πίσω τοίχου, έτσι ώστε να υπάρχει απόσβεση της ανάκλασης του ήχου από το πίσω τοίχωμα. Ωστόσο, εάν ο τοίχος πίσω έχει πολλά ανοίγματα, τα οποία λειτουργούν σαν ΄΄αεραγωγοί ΄΄ και αποσυμπιέζουν την πίσω ανάκλαση, τότε οι ήχο-παγίδες χαμηλών συχνοτήτων στις πίσω γωνίες δεν χρειάζονται.

Έλεγχος Πρόωρων Ανακλάσεων

Οι πρόωρες ανακλάσεις σε ένα υψηλής μουσικής πιστότητας και αναπαραγωγής περιβάλλον, δημιουργούνται από ηχητικά κύματα που ανακλώνται από τους γύρω τοίχους, το δάπεδο και την οροφή, και οι οποίες φτάνουν στο ακροατή μέσα στο χρονικό πλαίσιο του φαινομένου Haas Effect. Αυτό το χρονικό πλαίσιο είναι εντός των πρώτων 30 με 40 ms, αμέσως μετά την άφιξη του απευθείας ήχου από το ηχείο.

Αυτά τα ανακλαστικά σημεία, βρίσκονται διάσπαρτα κυρίως στις γύρω επιφάνειες, το δάπεδο και στην οροφή, σε ένα εύρος χώρου μεταξύ των ηχείων και του ακροατή. Λειτουργούν σαν ένας καθρέφτης που εκπέμπει πίσω τις ηχητικές δέσμες, κατά μήκος των πλευρικών τοιχωμάτων. Στα πλευρικά τοιχώματα τοποθετούνται ήχο-απορροφητές / διαχυτές απορροφώντας τον ήχο που έρχεται από τα ηχεία και διασκορπίζοντας τις πλευρικές ανακλάσεις.

Αυτές οι μεγάλες σε χρονική καθυστέρηση και χαμηλής έντασης ανακλάσεις, ξεγελούν το αυτί και τον ανθρώπινο εγκέφαλο, και νομίζουμε ότι το δωμάτιο είναι πολύ μεγάλο, ήσυχο και ευρύχωρο, δημιουργώντας μια απροσδιόριστη αίσθηση του χώρου. Γενικά οι πρώτες ανακλάσεις από-προσανατολίζουν την ηχητική λεπτομέρεια, και αυτός είναι ο κύριος λόγος που δεν είναι καθόλου επιθυμητές, σε χώρους υψηλής μουσικής πιστότητας και αναπαραγωγής.  

Ηχομόνωση

Όταν η ηχομόνωση είναι απαραίτητη, μπορούν να ληφθούν μια σειρά από μέτρα-επεμβάσεις. Βασικά η απόσβεση της εσωτερικής επιφάνειας του δωματίου δεν μπορεί να αλλάξει. Οι όποιες επεμβάσεις ηχομόνωσης πρέπει να γίνουν στην εξωτερική πλευρά αυτής της επιφάνειας.

Το μεγαλύτερο μέρος της ηχομόνωσης αφορά την ηχομόνωση της περιοχής των χαμηλών συχνοτήτων. Η ηχομόνωση διαθέτει 4 βασικές ξεχωριστές παραμέτρους, την πυκνότητα, την μάζα, την απόσβεση και τέλος την στιβαρότητα. Η ηχομόνωση χαμηλών συχνοτήτων εξαρτάται αποκλειστικά από την παράμετρο της στιβαρότητας, και έτσι για να ηχομονώσουμε ένα δωμάτιο με υψηλές στάθμες ηχητικής αναπαραγωγής, πρέπει να το περιβάλλουμε με έναν πολύ ισχυρό, στιβαρό και ως εκ τούτου σταθερό τοίχο.

Δομική Απόσβεση

Σε γενικές γραμμές, οι επιφάνειες των δωματίων είναι εύκαμπτες. Οι εύκαμπτες επιφάνειες ΄΄μετατοπίζονται΄΄ και τίθενται σε ΄΄κίνηση΄΄ από τις ηχητικές πιέσεις που αναπτύσσονται από τα ηχεία. Σε ένα χώρο υψηλής μουσικής πιστότητας και αναπαραγωγής, δεν θέλουμε να ακούμε  το ΄΄τρεμούλιασμα΄΄ των τοίχων, των δαπέδων και των οροφών. Με την δομική απόσβεση στις επιφάνειες του δωματίου, οι δονήσεις αντήχησης των επιφανειών του δωματίου και των συνοδευτικών ήχων που προκαλούν, θα ελαχιστοποιηθούν. Επιπλέον, οι δομικές αποσβέσεις δρουν σαν μια τεράστια ήχο-παγίδα μεμβράνης χαμηλών συχνοτήτων.